Het kindergebit

Voor het eerst naar de tandarts

Zodra uw kind de eerste tandjes krijgt, kunt u starten met poetsen. Poets de tandjes één keer per dag met een zacht borsteltje en fluoridetandpasta voor kleine kinderen. In tandpasta voor volwassenen zit teveel fluoride voor kinderen onder de vijf jaar. Fluoride beschermt de tanden en kiezen tegen bacteriën en zuren en helpt zo om gaatjes te voorkomen. Poets niet alleen de tandjes zelf, maar masseer ook het tandvlees zacht. Als uw kind tandenpoetsen vervelend vindt, probeer er dan een spelletje van te maken.

Zuigflescariës

Sommige ouders geven hun kinderen een zuigflesje met sap, siroop of melkproducten tussendoor. Soms ook vlak voor het slapen gaan. In al die dranken zitten suikers. Het gevolg daarvan is dat het gebit teveel wordt blootgesteld aan zuuraanvallen en bacteriën. Dat heeft weer gaatjes in het melkgebit tot gevolg. We noemen dit: ‘zuigflescariës’. Geef uw kind daarom na het tanden poetsen en voor het slapen gaan geen flesje meer met sap, siroop of melkproducten. Als het dorst heeft, is een flesje water prima. Ook tussendoor.

Flesje of beker

Voor de stand van tanden en kiezen is het sowieso goed om uw kind vanaf negen maanden uit een beker te laten drinken in plaats van uit een flesje.

Speen of duim

Veel kinderen vinden het prettig om op hun duim of op een speen te zuigen. Dit kan invloed hebben op de stand van de tanden, daarom heeft een orthodontische speen de voorkeur.

Voor het eerst naar de tandarts

Wanneer uw kind vier jaar oud is, is het een goed moment om het voor het eerst mee te nemen naar de tandarts. De tandarts zal kijken of de tandjes goed doorkomen en kan u adviseren over de verzorging van het gebit van uw kind en kan u eventueel poetsinstructies geven.

Hieronder vindt u meer uitleg over tandverzorging doorheen de kindertijd.

Van 0 tot 24 maanden

Kinderen krijgen vanaf ongeveer zes maanden melktandjes. Tegen de tijd dat ze 24 tot 30 maanden oud zijn, krijgen ze hun laatste melkkies. Met 12 tanden en 8 kiezen is hun melkgebit dan compleet. Waarom krijgen kinderen eerst een melkgebit? In hun kleine mond past nog geen volledig gebit: dat bestaat namelijk uit 12 tanden, 16 kiezen en 4 verstandskiezen!

Het eerste gebit is dus een wisselgebit. Tussen het zesde en twaalfde jaar wordt het helemaal vervangen. Toch is het belangrijk dat het melkgebit goed wordt verzorgd. Want ook kinderen met een melkgebit lopen kans op cariës (gaatjes) en tandvleesontstekingen. Bovendien kan slechte verzorging van de melktanden en –kiezen schade veroorzaken aan het blijvende gebit. Omdat uw kind zijn gebit in het begin nog niet zelf kan verzorgen, zult u dat moeten doen.

Doorkomen van de tandjes

Tandjes krijgen begint rond de leeftijd van zes maanden en kan vervelend zijn voor baby’s. U kunt de pijn verzachten door ze een bijtring te geven of het tandvlees te masseren. Er kan ook een tandgel gebruikt worden. Vraag altijd advies aan uw tandarts, huisarts of apotheker voordat u een kind medicijnen tegen de pijn van het doorkomen geeft.

Een handtandenborstel kiezen

Naarmate het gebit van een kind zich ontwikkelt, is het belangrijk de juiste tandenborstel te gebruiken voor de specifieke ontwikkelingsfase waarin het kind zich op dat moment bevindt.

Gebruik een tandenborstel met de zachtst mogelijke haren

En omdat u degene bent die poetst, kiest u een handvat dat gemakkelijk in de hand ligt.

Van 2 tot 4 jaar

In deze periode komen er steeds meer tanden en kiezen door. De verzorging ervan wordt steeds belangrijker. Daarom is het goed nu twee keer per dag te gaan poetsen. Bovendien kunt u uw kind in deze periode leren om zelf te poetsen. Poets nog wel een keer per dag na. Gebruik voor het poetsen een zachte tandenborstel en een fluoridetandpasta speciaal voor peuters. In tandpasta voor volwassenen zit teveel fluoride voor kinderen onder de vijf jaar. Fluoride beschermt de tanden en kiezen tegen bacteriën en zuren en helpt zo om gaatjes te voorkomen. Als uw kind tandenpoetsen vervelend vindt, probeer er dan een spelletje van te maken. Aan het eind van deze fase zullen alle melktandjes doorgekomen zijn. De melktandjes zorgen ervoor dat er plaats gemaakt wordt voor het blijvende gebit. Regelmatig poetsen in deze fase helpt goede gewoonten voor het leven aan te leren.

Poetsgewoonte

Houd bij het poetsen zoveel mogelijk een vaste volgorde aan. Bijvoorbeeld: eerste de tanden en kiezen in de bovenkaak, daarna de tanden en kiezen in de onderkaak. Eerst de binnenkant van de tanden en kiezen, daarna de buitenkant en daarna de achterkant. Zo slaat u geen plekje over.

Speen of duim

Veel kinderen vinden het prettig om op hun duim of op een speen te zuigen. Dit kan invloed hebben op de stand van de tanden, daarom heeft een orthodontische speen de voorkeur. Bouw het zuigen op een speen langzamerhand af, in ieder geval overdag. U kunt uw kind overdag afleiden met een speeltje of spelletje. Maak afspraken met uw kind over de momenten waarop het wel op de speen mag zuigen.

Naar de tandarts

Neem uw kind een keer per jaar mee naar de tandarts voor controle en adviezen voor de verzorging van het gebit.

Van 4 tot 6 jaar

Poetsgewoonte

Houd bij het poetsen zoveel mogelijk een vaste volgorde aan. Bijvoorbeeld: eerste de tanden en kiezen in de bovenkaak, daarna de tanden en kiezen in de onderkaak. Eerst de binnenkant van de tanden en kiezen, daarna de buitenkant en daarna de achterkant. Zo slaat u geen plekje over.

Speen of duim

Op een duim of speen zuigen kan invloed hebben op de stand van de tanden. Daarom is het goed om dat nu echt af te leren. Maak er duidelijke afspraken over met uw kind en leg uit waarom het beter niet op zijn duim of speen kan zuigen

Naar de tandarts

Neem uw kind een keer per jaar mee naar de tandarts voor controle en adviezen voor de verzorging van het gebit.

Ouder dan 6 jaar

Langzamerhand gaat uw kind zijn tanden en kiezen wisselen. Dit gebeurt tussen zijn 6e en 12e jaar, volgens een vast patroon. De eerste blijvende kiezen verschijnen. Let erop dat ze goed worden gepoetst, want ze staan vrij ver achter in de mond. Aangeraden wordt om het gebit van uw kind eenmaal per dag na te poetsen tot het 10 jaar is.
Als het goed is, heeft uw kind nu zelf een goede poetsroutine ontwikkeld. Leer uw kind nu ook flossen om de ruimte tussen tanden en kiezen goed schoon te maken. Een elektrische tandenborstel is ook het overwegen waard. Die maakt vanzelf goede poetsbewegingen.

Goede eet- en drinkgewoonten

Bij een goede mondverzorging horen ook goede eet- en drinkgewoonten. In bijna alles van wat we eten en drinken komt namelijk suiker of zetmeel voor. Deze worden in de mond omgezet in zuren. En die kunnen het gebit aantasten. Om het gebit gelegenheid te geven zich tegen de zuren te verweren, is het aan te raden niet meer dan vijf eet- en drinkmomenten per dag te hebben. Dat komt neer op drie maaltijden en twee tussendoortjes. Voor die tussendoortjes is iets hartigs over het algemeen minder belastend voor het gebit dan iets zoets. Ook zoete drinkyoghurt is erg belastend voor het gebit!

Naar de tandarts en sealen

Tweemaal per jaar een bezoek aan de tandarts is vanaf nu standaard. Misschien stelt uw tandarts voor om de kiezen van uw kind te sealen om ze beter te beschermen tegen gaatjes. De kauwvlakken van de kiezen hebben namelijk groeven en putjes die soms lastig te bereiken zijn met de tandenborstel. Door de kauwvlakken te sealen met een kunsthars of fluoridencement, worden ze als het ware verzegeld tegen bacteriën.

Hoe gaat sealen in z’n werk? Eerst maakt de tandarts of mondhygiëniste de kiezen goed schoon en droog. Om het kauwvlak wat ruw te maken zodat de lak er beter op hecht, brengt hij er vervolgens een zuur op aan. Met een penseel wordt vervolgens de laklaag aangebracht. Deze wordt vanzelf hard of de tandarts of mondhygiëniste zet er een blauwe lamp op om de laag sneller te laten drogen. De behandeling zelf is pijnloos. En de lak, die jarenlang kan blijven zitten, past bij de kleur van de kiezen en is dus niet te zien. Zo is sealen is een prima manier om de kiezen van uw kind te beschermen.

Eerste gaatjes dienen zo snel mogelijk te worden gevuld. Het is uitermate belangrijk het melkgebit te behouden tot aan de spontane wisselfase. Dit voorkomt vroegtijdige verschuivingen en lastige orthodontische behandelingen.